Wat is Klaverjassen?
Door Ruud Vermeulen Laatst bijgewerkt:
Direct antwoord:
Klaverjassen is een Nederlands kaartspel voor 4 spelers in 2 teams, gespeeld met 32 kaarten. Eén kleur is per ronde troef, en daarin is de Boer — van oudsher de jas genoemd — de hoogste kaart. Per spel zijn er 162 punten te verdelen, en het team dat troef koos moet meer dan de helft halen. Het spel is verwant aan oudere Europese jass-spellen en groeide in Nederland uit tot een klassieker. De twee bekendste speelwijzen zijn Rotterdams en Amsterdams.
Wat betekent de naam klaverjassen?
De naam klaverjassen bestaat uit twee delen. Het eerste, klaver, verwijst naar de kleur klaveren — het klavertje dat je op de kaarten ziet. Het tweede, jas, is een oud-Nederlands woord voor de Boer, en dan specifiek de Boer van troef, die in dit spel de hoogste kaart is. Klaverjassen betekent dus letterlijk zoiets als spelen met de klaver-jas.
Die naamgeving is niet toevallig. In de eerste ronde is klaveren traditioneel de troefkleur, en juist in troef klimt de Boer naar de top van de rangorde. De kaart die het spel zijn naam gaf, is dus ook de kaart waar alles om draait. Het woord jas voor de Boer kom je vandaag nog tegen aan de kaarttafel.
Hoe wordt klaverjassen gespeeld?
Elke speler krijgt 8 kaarten en speelt samen met de partner tegenover zich. Om de beurt legt iedereen een kaart; je volgt de gevraagde kleur als je die hebt, en anders troef je. De hoogste kaart wint de slag, en na 8 slagen worden de punten geteld. Het draait om samenwerking: jullie punten worden bij elkaar opgeteld.
Dit is de kern in het kort. De volledige uitleg, met alle uitzonderingen en de troefplicht, staat in de complete klaverjassen regels. Hoeveel elke kaart waard is en hoe je tot 162 punten komt, lees je bij de puntentelling.
Waar komt klaverjassen vandaan?
Klaverjassen hoort bij de grote familie van jass-spellen, waarvan de oorsprong wordt teruggevoerd op Zwitserland en de Rijnstreek. Het spel zoals wij het kennen ontstond waarschijnlijk in de 18e eeuw in de Nederlanden, afgeleid van het oudere piketspel. In de loop van de negentiende eeuw kreeg het een eigen karakter, en de naam klaverjassen raakte rond 1890 ingeburgerd.
Verwante spellen bestaan in heel Europa: de Zwitsers spelen Jass, de Fransen Belote en de Hongaren Kalabriasz. Elk land legt daarbij zijn eigen accenten. In Nederland groeide klaverjassen uit tot een nationaal tijdverdrijf, met een stevige plek in het verenigingsleven.
De volledige geschiedenis, van de vroege jass-spellen tot de Nederlandse klassieker van nu, staat uitgebreider beschreven bij de geschiedenis van klaverjassen. Daar lees je ook meer over hoe de naam en de speelwijze zich in de negentiende eeuw ontwikkelden.
Welke varianten zijn er?
De twee bekendste speelwijzen zijn de Rotterdamse spelregels, met een strenge troefplicht, en de Amsterdamse spelregels, die op één punt soepeler zijn. Daarnaast bestaan er kleinere varianten, zoals de Kraken-variant waarbij de tegenpartij de score kan verdubbelen. Kaartwaarden en puntentelling zijn bij al deze varianten gelijk; alleen de regels rond troef verschillen. Wie de basis eenmaal beheerst, kan dus zonder moeite van de ene variant op de andere overstappen.
Veelgestelde vragen over klaverjassen
Wat is klaverjassen?
Klaverjassen is een Nederlands kaartspel voor vier spelers in twee teams, gespeeld met 32 kaarten. In de troefkleur is de Boer de hoogste kaart.
Wat betekent het woord klaverjassen?
De naam komt van klaver (de kleur klaveren) en jas, een oud-Nederlands woord voor de Boer — de hoogste troef.
Waar komt klaverjassen vandaan?
Klaverjassen ontstond waarschijnlijk in de 18e eeuw in de Nederlanden en is verwant aan oudere Europese jass-spellen uit Zwitserland en de Rijnstreek.
Met hoeveel mensen speel je klaverjassen?
Met vier spelers in twee teams van twee. Partners zitten tegenover elkaar.